Randevu: 0533 721 00 99

Arnavutköy Mah. Eğlence Sk. No: 10 Beşiktaş/İstanbul

Pazartesi -Cuma: 08:00 - 19:00 Cumartesi: 08:00-12:00

+ Online diyet seçenekleriyle

Tiroid ve İyot İlişkisi

Tiroid Bezi ve İyot

Tiroid hormonları, tiroid bezinde ‘iyot’ denilen elementten yapılan, metabolizmanın işleyiliş hızını ayarlayan ve anne karnından itibaren zihinsel gelişimde önemli rol alan hormonlardır. Tiroid hormonu, vücuttaki her hücrenin, kasın ve organın ideal bir biçimde çalışmasını sağlar, tüm hücrelerde temel metabolizmayı düzenler, tüm vücut fonksiyonları için düzenleyicidir.

Tiroid hormonları eğer düzensiz salgılanırsa ciddi rahatsızlıklar meydana gelebilmektedir. Eğer tiroid hormonu normal değerlerden daha fazla salgılanırsa metabolizma hızlanır ve “hipertiroidi” hastalığı gelişir, daha az salgılanırsa metabolizma hızı azalır bu duruma da “hipotiroidi” hastalığı gelişir. Hipotiroidi hastalığında kabızlık, deri döküntüsü, kilo artışı olabilir.

İyodun bütün tiroid hormonlarının yapısında bulunmasından ötürü, yeterli iyot alınamadığında (iyot insan vücudunda yapılamadığı ve depolanamadığı için mutlaka gıdayla dışarıdan alınmalıdır) tiroid bezleri yeterli tiroid hormonu üretemezler. Bu sebeple iyot anne karnı da dahil olmak üzere bebeklik, çocukluk, genç ve yetişkinlikte, hamilelikte ve süt verme dönemlerinde son derece gereklidir. Özellikle yeni doğan bebeklerin normal beyin gelişimi için tiroid hormonu gereklidir, tiroid hormonu üretimi için ihtiyaç duyulan iyodun eksik olması durumunda yeni doğan bebeklerde anormal beyin gelişi olması ihtimali vardır.

Tiroid bezinin büyümesine/şişmesine “Guatr” denir. Guatrın en bilinen nedeni iyot eksikliğidir, özellikle büyüme ve gelişme çağında gerekli iyot sağlanamazsa, tiroid bezi, yeterli hormon salgılayabilmek adına kendisini büyütür.

Guatr iyot eksikliğinin en yaygın sonucu olsa da iyot eksikliğinin sebep olduğu; ceninde düşük, ölü doğum, doğumsal anomaliler ve kretenizm –nörolojik geri dönüşümsüz bir hastalık ve çocuklarda zeka geriliği, düşük IQ seviyesi, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve otizm gibi önemli daha bir sürü rahatsızlık vardır. Bütün bunlara ek olarak iyot eksikliği aynı zamanda zihinsel ve fiziksel gelişme geriliğine de sebebiyet verebilir.

Normal erişkin insanın  günlük iyot ihtiyacı 100-150 µg’dır. Gebelerde, iyodun bebek beyninin tüm gelişim ve öğrenim evresinde ayrıca kas, kalp ve iç organların gelişimi için gerekli hormonların yapımında önemli rolü olması sebebiyle, iyot ihtiyacı artmaktadır. Gebelik  ve emzirme dönemlerinde iyot alımı 200-300  µg/gün olmalıdır.

Ülkemizde iyot eksikliğinin bu kadar yaygın olmasının sebebi çoğu bölgede toprakta ve suda iyodun yetersiz oluşudur.

Başlıca iyot kaynakları; deniz ürünleri –iyodu en yoğun bulunduran ürünlerdir-, mandıra ürünleri ve iyotlu tuzdur. Deniz yosunu ve bitkileri, deniz hayvanları deniz suyunda bulunan iyodu depolarlar. Deniz ürünleri daha çok iyot barındırıyor olsa da mandıra ürünleri daha çok tüketilmektedir. İyot kaynakları olarak nitelendirilebilecek gıdaların yetersiz tüketilmesi halinde iyot yetersizliği görülmesi kaçınılmazdır. Deniz ürünleri ve mandıra ürünlerinin yetersiz tüketimi sebebiyle oluşan açığı kapatmak için tuzlar iyotlanmıştır. Hipotiroidi ya da hipertiroidi (bu tür hastalar iyotlu tuz yedikleri takdirde hastalıkları şiddetlenmektedir) yoksa mutlaka iyotlu tuz kullanılmalıdır. İyotlu tuz kullanımında özellikle dikkat edilmesi gereken noktalardan biri, tuzun yemeği pişirirken değil pişmeden hemen önce eklenmesi gerektiğidir. Bu sayede ihtiyaç duyulan iyot daha az tuzla sağlanabilir. Ayrıca tuz ağzı kapalı tutulmalı, güneş, ateş, ısıya ve ışığa maruz bırakılmamalı, karanlık ve serin yerlerde muhafaza edilmelidir.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are makred *